.agent va .agi tez orada eng ommabop domenlarga aylanishi mumkin
URL manzilining o‘zi bugun qanchalik muhim? Bir necha yildan beri ilk bor Internet Corporation for Assigned Names and Numbers — qisqacha ICANN — yangi…
URL manzilining o‘zi bugun qanchalik muhim? Bir necha yildan beri ilk bor Internet Corporation for Assigned Names and Numbers — qisqacha ICANN — yangi yuqori darajadagi domenlar uchun arizalar qabul qilmoqda. Bular barcha URL manzillarining oxirida keladigan qo‘shimchalar bo‘lib, .com, .org va .pizza kabi domenlar shular jumlasidan.
ICANN hozirgacha topshirilgan 1 615 ta arizani e’lon qildi. Ularni 481 ta turli arizachi bergan. Bu jarayondagi asosiy trend ajablanarli emas: AI hamma joyda. Meta va OpenAI ham kiradigan 10 ta kompaniya .agent domeniga ariza topshirgan. Yetti kompaniya, jumladan OpenAI, .agi uchun murojaat qilgan. Olti kompaniya, yana OpenAI ham ular orasida, .asi domenini so‘ragan. Bu AQSh prezidenti Donald Trumpning “artificial intelligence” o‘rniga “super intelligence” atamasidan foydalanish haqidagi talabiga moslashish istagi bo‘lsa kerak. To‘rtta kompaniya .intelligence domeniga ariza bergan. Meta esa nihoyatda uzun .superintelligence domeniga qiziqish bildirgan ikki kompaniyadan biri. OpenAI jami 15 ta yuqori darajadagi domen uchun ariza topshirgan bo‘lsa, Meta naq 21 tasini xohlamoqda.
Umuman olganda, bu arizalarda domenlarning ikki asosiy turi bor. Birinchisi — umumiy domenlar. Ulardan ko‘plab odamlar yoki kompaniyalar foydalanishi mumkin. Hozirgi ro‘yxatda .geek, .haha, .anime va .jackpot kabi yuzlab shunday domenlar bor. Shaxsan menga eng yoqqani esa .itiswhatitis bo‘ldi.
Ikkinchi tur — muayyan brendga tegishli domenlar. Bunda kompaniya o‘z ehtiyojlari uchun alohida yuqori darajadagi domenga ega bo‘ladi. Bu safar 345 ta brend domeni uchun ariza berilgan. Ular orasida .applebees, .bankofamerica, .zillow va .zoom kabi variantlar bor.
Meta .facebook, .instagram, .messenger, .meta, .frommeta va .threads domenlariga ariza topshirgan. Kompaniya ulardan turli maqsadlarda foydalanishi mumkin. Bluesky esa .bsky domenini so‘ragan — ehtimol, uni foydalanuvchi nomlariga qo‘shmoqchi. OpenAI .chatgpt, .codex, .openai, .gpt va boshqa domenlarga ariza bergan. Anthropic esa .anthropic va .claude domenlarini xohlamoqda. Bunday domenlar kelajakda esda qolarli mahsulot sahifalari, ijtimoiy tarmoqdagi foydalanuvchi nomlari va boshqa ko‘plab imkoniyatlar uchun ishlatilishi mumkin.
So‘nggi bir necha yil muqobil yuqori darajadagi domenlar uchun oson kechmadi. .ai yoki .app kabi ayrim domenlar turli texnologik trendlar sabab ancha ommalashdi. Ammo ko‘pchilik .restaurant yoki .babysitting kabi domenlarni yozishga hech qachon to‘liq ko‘nikmadi. Aksincha, .com va yana bir nechta domen avvalgidan ham muhimroq bo‘lib qoldi. Shu sababli ko‘plab brendlarning o‘z domeniga ega bo‘lishga urinayotgani qiziq. Bungacha buni asosan Google va yana bir nechta kompaniya amalga oshira olgan.
Biroq yangi yuqori darajadagi domen yaratish jarayonining bu hali faqat bir bosqichi. Kelasi yilning ma’lum bir vaqtigacha hech narsa rasman tasdiqlanmaydi. Shunga qaramay, dunyo AI bilan tobora to‘lib, u orqali boshqarilayotgan bir paytda ham yaxshi domen nomlari o‘z ahamiyatini yo‘qotmayapti. Hatto AI kompaniyalarining o‘zi ham buni yaxshi tushunadi.
Shunga o‘xshash materiallarni shaxsiy bosh sahifangizda ko‘rish va elektron pochta orqali yangiliklar olish uchun ushbu maqoladagi mavzular va mualliflarni kuzating.
David Pierce