AI sohasidagi yirik laboratoriyalar odamlar aslida nimani xohlashini tushunmayapti, deydi texnologiya mutafakkiri
Tim O’Reilly AI yordam berayotgan, ayni paytda yemirilishiga ham sabab bo‘layotgan nashriyot imperiyasini qurgan.
Tim O’Reilly AI yordam berayotgan, ayni paytda yemirilishiga ham sabab bo‘layotgan nashriyot imperiyasini qurgan. Shunga qaramay, u AI’ni yaxshi ko‘radi — faqat u ochiq manbali bo‘lsa.
Tim O’Reilly kompaniya, inson yoki jamiyatning qiymatini uzoq yillardan beri “o‘zlashtirganidan ko‘ra ko‘proq qiymat yaratish” mezoni bilan baholab keladi. Nashriyotchi, internet kashshofi, venchur investor, konferensiya tashkilotchisi va texnologiya sohasidagi maslahatchi sifatida tanilgan O’Reilly bu mezonni AI’ni yaratish va undan foydalanish usullariga ham tatbiq etayotgani ajablanarli emas.
U, xususan, ochiq manbali AI keng omma uchun foydali vositaga aylanishini istaydi. O’Reillyning xavotiri shundaki, bugungi yirik texnologik kompaniyalar ham 1990-yillardagi Microsoft kabi foydalanuvchilarni o‘z mahsulotlariga bog‘lab qo‘yishga urinmoqda. Shu sababli u AI texnologiyalarini ochiq manbaga o‘tkazish tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlaydi. Bunda faqat neyron tarmoq og‘irliklari kabi muhim texnik ma’lumotlarni ochish emas, balki butun AI tizimi tuzilmasini foydalanuvchilar va dasturchilar nazoratiga berish ko‘zda tutiladi.
O’Reilly AI’ni yangi ijodiy vosita deb biladi va undan faol foydalanadi. Hatto AI bilan suhbatlari haqida blog ham yuritadi. Suhbatimiz davomida AI’ning original kontent yaratishdagi o‘rni borasida fikrlarimiz turlicha ekani ma’lum bo‘ldi. Qaysi tomon kimga tegishli ekanini o‘zingiz taxmin qiling.
STEVEN LEVY: Siz ochiq manbali AI’ni to‘liq qo‘llab-quvvatlaysiz. Buni qanday asoslagan bo‘lardingiz?
TIM O'REILLY: Avvalo, bir xil narsa haqida gaplashayotganimizga ishonch hosil qilaylik. Ko‘pchilik ochiq manbali AI deganda faqat ochiq og‘irliklarga ega modellarni nazarda tutadi. Aslida bu tushuncha ancha keng. 1990-yillarda hamma ochiq manba litsenziyalari haqida gapirayotganida, men: “Yo‘q, masala tizim arxitekturasida. U odamlarning ishtirok etishiga imkon beradimi?” derdim.
Bu nima uchun kerak?
Yirik laboratoriyalar kelajakni noto‘g‘ri tasavvur qilmoqda. Ular eng katta va eng yaxshi modelga ega bo‘lish kelajakning asosiy kaliti, degan qarashni shakllantirib olgan. Claude kabi yirik modellar muayyan vazifalar uchun optimallashtirilgan, ammo bu vazifalar odamlar istayotgan narsa bo‘lishi shart emas.
Men o‘zimga xos yondashuvni qo‘sha olishni xohlayman. Eng muhimi — model, uni boshqaruvchi qatlam va ilova o‘rtasida aniq chegara bo‘lishi. Hozir esa bunday imkoniyat yo‘q. Ular erkinlik va ishtirok arxitekturasi o‘rniga nazorat arxitekturasini qurdilar. Shu sababli foydalanuvchini kuzatish imkoniga ega.
Katta kompaniyalar nazoratdan voz kechishi ularning manfaatlariga zid emasmi?
Albatta, zid. Lekin bu ular strategik jihatdan to‘g‘ri qaror qabul qilyapti, degani emas. Uzoq vaqt davomida eng yangi va eng kuchli modellar deyarli barcha vazifalarda yaxshiroq edi. Endi esa ular ayrim vazifalarda ustun, boshqalarida esa yomonroq ishlayapti.
Ko‘pchilik Fable va Sol pastroq darajadagi modellarga qaraganda yomonroq yozuvchi ekanini aytmoqda. [Izoh: Anthropic va OpenAI bu fikrga qo‘shilmaydi.] “Frontier AI” deb ataladigan sohadagi yutuqlar aslida oddiy odamlarga kerak bo‘ladigan imkoniyatlardan bizni uzoqlashtirmoqda.