AI xakerlikni kuchaytirmoqda, mahalliy shifoxona va banklar esa bunga tayyor emas
Mart oyida Janis Malone o‘zi rahbarlik qiladigan notijorat tashkilot — Vivian’s Door faoliyatida shubhali holatlar yuz berayotgani haqida qo‘ng‘iroqlar…
Mart oyida Janis Malone o‘zi rahbarlik qiladigan notijorat tashkilot — Vivian’s Door faoliyatida shubhali holatlar yuz berayotgani haqida qo‘ng‘iroqlar ola boshladi. Alabama shtab-kvartirasiga ega Vivian’s Door odatda imkoniyati cheklangan va ozchilik vakillariga tegishli bizneslarga trening, zarur resurslar hamda hamjamiyat ko‘magini taqdim etadi. Bu ish tashkilotni ba’zan shunday kompaniyalar bilan bevosita aloqaga olib kelardi...
Tashkilotning tashqi IT jamoasi muammoni tekshirish va zaiflikni yopish uchun tizimlarni uch kunga o‘chirib qo‘ydi. Natijada Malone taxminan 3 ming dollarlik hisobga duch keldi. U yordam bermoqchi bo‘lgan kompaniyalarning ma’lumotlarini oshkor qilib qo‘ygan bo‘lishidan xavotirlandi. Eng tashvishlisi, hujumni odam-xaker uyushtirganmi, unga AI tizimi yordam berganmi yoki hali boshqa hujumlar ham bo‘ladimi — buni u to‘liq bilmasdi.
So‘nggi oylar AI kiberxavfsizlik sohasini tubdan o‘zgartirdi. OpenAI va Anthropic o‘z laboratoriyalarida “nazoratdan chiqqan” tizimlar cheklovlarni chetlab o‘tib, kichik nemis vikisidan tortib Avstraliya hukumatigacha bo‘lgan nishonlarni buzganini ma’lum qildi. Bundan avvalroq Anthropic’ning Mythos kabi kuchli modellari AI asosidagi kiberxavfsizlik bo‘yicha poygani boshlab bergan edi. Hatto nisbatan yengil modellar ham yomon niyatli xakerlarga hujumlarini ancha kuchaytirish imkonini bermoqda.
Malone Vivian’s Door’ga qilingan hujumda AI qatnashgan-q qatnashmaganini bilmaydi. Ammo avtonom agentlar to‘dalari va milliy xavfsizlikka tahdidlar haqidagi xabarlar fonida uning xavotiri yanada kuchaydi. Yirik AI kompaniyalari yangi modellar yordamida “barcha asosiy operatsion tizimlar va veb-brauzerlardagi” zaifliklarni topayotganini maqtanib aytmoqda. Ularning nufuzli mijozlari esa o‘zini aynan shu vositalar yordamida himoya qilish bo‘yicha kelishuvlar tuzmoqda. Bunday vaziyatda Malone kabi kichik tashkilotlar nima qiladi?
“Keyingi zaiflik qayerda bo‘lishini kim biladi? Siz faqat hujumga uchragan zaiflikni bilasiz, xolos”, dedi Malone. “O‘zingizni qanday himoya qilasiz? Rostdan ham, qanday?”
AI agentlari kiberxavfsizlik va dasturlashda tobora barqaror va hayratlanarli darajada mahoratli bo‘lib bormoqda. Ularni juda katta miqyosda ishga tushirish mumkin. AI haqida chuqur bilimga ega bo‘lmagan hujumchilar ham yangi avtomatlashtirilgan tizimlar yordamida “vibe-hacking” — ya’ni aniq rejasiz, AI ko‘rsatmalariga tayanib xakerlik qilish — bilan shug‘ullana oladi. Ilgari faqat eng qimmatli nishonlarga e’tibor qaratgan xakerlar endi ko‘plab obyektlarga bir vaqtning o‘zida hujum qilishi mumkin.
Anthropic 2025-yil avgustida ma’lum qilishicha, murakkab kiberjinoyatchilar guruhi bir oy ichida tibbiyot tashkilotlari, tez yordam xizmatlari, diniy muassasalar va hatto davlat idoralaridan ma’lumot undirish uchun Claude Code’dan foydalangan.
“Odatda bunday ishni tajribali mutaxassislardan iborat jamoa bajarishi kerak bo‘lardi”, dedi Anthropic’ning tahdidlar bo‘yicha razvedka guruhi rahbari Jeykob Klayn o‘sha paytda The Verge nashriga bergan intervyusida. “Endi esa agent tizimlari yordamida buni birgina odam ham amalga oshira oladi.”
Nazariy jihatdan AI kiberhimoyani ham kuchaytirishi kerak. Xabarlarga ko‘ra, Anthropic’ning Mythos tizimi shunchalik ko‘p zaiflikni aniqlayaptiki, Microsoft ularni yetarlicha tez bartaraf eta olmayapti. Biroq ehtimoliy xavflardan xavotirlangan yetakchi AI laboratoriyalari Mythos va OpenAI’ning Astra kabi eng kuchli kiberxavfsizlik modellaridan foydalanishni faqat cheklangan doiradagi nufuzli tashkilotlarga ruxsat beradi.
Bu ro‘yxatga Nvidia, Google va Apple kabi kompaniyalar, shuningdek, boshqa “muhim infratuzilma provayderlari” hamda “muhim ochiq kodli dasturiy ta’minotni qo‘llab-quvvatlovchi tashkilotlar” kiradi. Kirish imkoniyati kengaytirilgan taqdirda ham, bunday vositalar ko‘plab kichik tashkilotlar uchun juda qimmat bo‘lishi mumkin.
Endi tibbiyot klinikalari, munitsipalitetlar, kichik chakana savdo korxonalari va Vivian’s Door kabi notijorat tashkilotlar kuchlar nisbati tobora bir tomonlama bo‘lib borayotganidan xavotirda. Apollo Research kompaniyasi bosh direktori va hammuassisi Marius Hobbhan yozda The Verge nashriga bergan intervyusida shunday dedi:
“Qayerdadir yerto‘lada o‘tirgan bir odam ochiq kodli modellardan biri yordamida shifoxonani buzib, undan tovon puli talab qila olishi mumkin. Men zararning katta qismi aynan shu joylarda seziladi, deb o‘ylayman. Gap Bay Area haqida emas... zarar tasodifiy tanlangan Aydaho shifoxonasiga yetadi, deb kutyapman.”