Internetni AI agentlari uchun qulaylashtirish uni qolganlar uchun yomonlashtirishi mumkin
Ushbu maqola dastlab haftalik AI axborot byulletenimiz — The Algorithm’da chop etilgan.
Ushbu maqola dastlab haftalik AI axborot byulletenimiz — The Algorithm’da chop etilgan. Shu kabi materiallarni birinchi bo‘lib elektron pochtangizda olish uchun bu yerda obuna bo‘ling.
Yaqin vaqtgacha internet foydalanuvchilarini ikki toifaga ajratish mumkin edi: botlar va odamlar. Saytlar anchadan beri botlarga veb-sahifalar mazmunini yig‘ish kabi avtomatlashtirilgan vazifalarni bajarishga ruxsat beradi. Biroq ular nimalarga kira olishi va qanday ishlashi maxsus qoidalar bilan tartibga solinadi. Axir internet, ba’zan bot emasligimizni isbotlash uchun boshqotirma yoki captcha yechishga majbur bo‘lsak-da, asosan odamlar uchun yaratilgan.
Endi esa shaxsiy AI agentlari paydo bo‘lishi bilan bu tartib butunlay o‘zgarib bormoqda. Bunday agentlar sizning nomingizdan onlayn ishlarni bajarishi, masalan, aviachipta yoki mehmonxona xonasini band qilishi mumkin. OpenAI’ning Dots va Meta’ning Muse kabi ilovalari ishga tushirilgach, ular yaqinda keng miqyosda ommalasha boshladi. Muse dastlabki oyda 5 million marta yuklab olindi, agentlar ishtirokidagi veb-trafik esa avgustdan sentyabrgacha uch baravar oshdi.
Odamlar uchun yaratilgan internetda bu agentlarning inson tashrif buyuruvchilar bilan aralashuvi hozircha yaxshi kechmayapti. Ko‘plab saytlar narx kelishish yoki ta’tilni rejalashtirish uchun foydalanuvchilar yuborgan AI agentlarini bloklamoqda. Shunga qaramay, agentlarga talab oshishda davom etsa, internet tobora biz uchun emas, ular uchun qayta quriladi.
Bunday o‘zgarishlar agentlar haqiqatan ham veb-sayt tashrif buyuruvchilarining uchinchi toifasini tashkil etayotgani sababli yuz bermoqda. Ular, albatta, odam emas va internetdan mashina tezligida foydalanadi. Ammo ularni oddiy bot deb ham bo‘lmaydi: agentlar alohida odamlar nomidan mutlaqo qonuniy va foydali vazifalarni bajaradi. Shunchaki ular buni insondan ancha tez amalga oshiradi.
Agentlar botlar bilan odamlarni ajratish uchun yaratilgan mavjud tizimlarga sig‘magani sababli, ayrim platformalar, ayniqsa xavfsizlikka jiddiy e’tibor beradiganlari, ularni butunlay taqiqlashni ma’qul ko‘rmoqda. TechCrunch yaqinda odamlar agentlarini Pizza Hut’dan tortib Yelp’gacha bo‘lgan saytlarda ishga tushirishda muammolarga duch kelayotganini yozdi. Masalan, Yelp AI yordamida restoranlarda stol band qilishga ruxsat bermaydi.
Amazon esa Muse agentlarini blokladi. Shuningdek, kompaniya Perplexity AI startapi bilan uning agentlarini to‘sish masalasida sudlashmoqda. Garchi sudya yaqinda Perplexity foydasiga qaror chiqargan bo‘lsa-da, Amazon apellyatsiya berdi. Kompaniya AI agentlari reklama biznesiga xavf tug‘dirayotganini ta’kidlamoqda: ular odamlar ko‘radigan reklamalar bilan botlarga ko‘rsatiladigan reklamalarni ajratishni qiyinlashtiradi.
Bunday cheklovlar dastlabki foydalanuvchilarni ranjitmoqda. Ammo Pensilvaniya universiteti qoshidagi Uorton maktabi dotsenti Ethan Mollick bu muammo tez orada butun internetga ta’sir qilishini taxmin qilmoqda. Masalan, AI agentlari pulni qaytarishni so‘rashi yoki narxni kelishishi mumkinligi odatiy holga aylansa, ular mijozlarga xizmat ko‘rsatish bo‘limlarini bosib ketadi. Natijada bu xizmatlardan oddiy odamlar foydalana olmay qolishi mumkin.
“Oxir-oqibat, odamlar agentlariga o‘z nomidan bunday ishlarni bajarishga ruxsat berilmayotganidan juda norozi bo‘ladi”, deb yozdi u yaqinda LinkedIn’da.
Shaxsiy agentlarga talab oshsa, platformalar ularni ichkariga kiritish yo‘lini topadi. Buning sababi oddiy: agentlar ishtirokidagi veb-trafikning katta qismi elektron tijorat saytlariga to‘g‘ri keladi. Demak, platformalar haqiqiy odamlar nomidan xarid qiladigan millionlab yangi AI agentlariga yo‘l ochsa, bundan daromad olishi mumkin.
Elektron tijorat giganti Shopify allaqachon agentlarni kutib olmoqda. Kompaniya ular uchun insonlar foydalanishiga mo‘ljallangan sahifalarni chetlab o‘tadigan alohida to‘lov yo‘laklarini yaratdi.
Ammo bu jarayonda qolganlar uchun internet bilan nima bo‘lishi asosiy savol bo‘lib qolmoqda. Biz e’tiborimizni tobora ko‘proq o‘ziga tortishga urinayotgan internetga ko‘nikib bo‘ldik. Shunday bo‘lsa-da, hech bo‘lmaganda, undagi asosiy foydalanuvchi baribir inson edi. Endi esa bu internet o‘rnini oxir-oqibat bizdan ko‘payib ketadigan agentlar uchun optimallashtirilgan tizim egallashi mumkin. Bu esa qolgan odamlar uchun onlayn hayotni yanada noqulay qiladi.