“Jahon iqtisodiyotiga katta xavf”: BofA oraliq saylov arafasida AI bumidan ogohlantirdi
Seshanba kuni 10 shtatdagi saylovchilar ma’lumotlar markazlariga oid 41 ta masala bo‘yicha qaror qiladi.
Seshanba kuni 10 shtatdagi saylovchilar ma’lumotlar markazlariga oid 41 ta masala bo‘yicha qaror qiladi. BofA iqtisodchilari AI bozoridagi uzoq davom etadigan tuzatish jahon iqtisodiyoti uchun katta xavf ekanini aytmoqda.
“AI savdosida uzoq davom etadigan tuzatish jahon iqtisodiyoti uchun katta xavf tug‘diradi”, — deb yozdi BofA Global Research iqtisodchilari dushanba kuni. Bu bayonot ma’lumotlar markazlari 10 shtatdagi oraliq saylov byulletenlariga kiritilgan ovoz berishdan bir kun oldin e’lon qilindi.
“Investorlar AI savdosining qay darajada barqaror ekanidan tobora ko‘proq xavotir olayapti. Kapital xarajatlar oshgani sari xavflar ham ko‘paymoqda”, — deya qayd etdi ular. O‘sish sur’atlarining sekinlashuvi iqtisodiyotga ikki yo‘l bilan zarba beradi: bevosita va boylik effekti orqali. Ya’ni, aksiyalar narxining o‘sishi hisobiga qo‘llab-quvvatlangan iste’mol qisqarishi mumkin. Iqtisodchilar foiz stavkalarining ko‘tarilishida ma’lumotlar markazlarini qurish uchun olingan qarzlarning ham hissasi borligini aytmoqda.
Saylovchilarning qurilish loyihalariga nisbatan o‘z e’tirozlari bor. Axios Ballotpedia ma’lumotlariga tayanib yozishicha, seshanba kuni ular ma’lumotlar markazlariga oid 41 ta mahalliy masala bo‘yicha ovoz beradi. Bu masalalar ishlab chiquvchilar uchun yangi talablar joriy etishdan tortib, qurilishni butunlay taqiqlashgacha bo‘lgan choralarni qamrab oladi. Joriy yilda Nyu-Gempshir, Viskonsin, Michigan va Kaliforniyada hal qilingan oltita shunday masalaning barchasida saylovchilar qurilish loyihalarini qo‘llab-quvvatlamagan.
Norozilik siyosiy poyganing eng yuqori darajasiga ham chiqdi. Texas gubernatori Greg Abbott qishloq hududlaridagi noroziliklardan so‘ng audit yakunlanguncha yangi ma’lumotlar markazlarini tasdiqlashni to‘xtatdi. Uning Demokratik partiyadan raqibi Gina Hinojosa esa moratoriy joriy etilishini qo‘llab-quvvatlaydi. Ogayo shtatida senator Jon Husted ilgari ma’lumotlar markazlarini qo‘llab-quvvatlagani uchun tanqid ostida qolmoqda. Bu poyga Senat ustidan nazorat kimga o‘tishini belgilashda muhim bo‘lishi mumkin. Shtatda seshanba kungi saylov byulleteniga ma’lumotlar markazlariga oid 21 ta masala kiritilgan.
Goldman Sachs kompaniyasi seshanba kunidan keyin ma’lumotlar markazlariga bo‘lgan e’tibor susayadi, deb hisoblaydi. Goldman vakili Alec Phillips 1-noyabrdagi tahlilida ma’lumotlar markazlari “bu yilgi ayrim kampaniyalarning asosiy mavzusiga aylanganini” yozdi. Biroq bu masala saylovchilar uchun muhim yo‘nalishlar ro‘yxatining quyi qismida turibdi. Phillips gubernatorlar saylovoldi kampaniyasini to‘xtatgach, mavzuga e’tibor “biroz susayadi”, deb kutmoqda. Uning yozishicha, Kongress ma’lumotlar markazlari uchun soliq imtiyozlarini cheklashi mumkin, ammo saylov natijasi qanday bo‘lishidan qat’i nazar, butun mamlakat bo‘yicha moratoriy joriy etilishi ehtimoli past.
Saylov natijasining o‘zi esa unchalik shubhali ko‘rinmayapti. So‘rovlar mamlakat miqyosidagi kayfiyat Demokratlar tomon 10–11 punktga siljiganini ko‘rsatmoqda. Phillips yozishicha, prognoz bozorlari Demokratlar Vakillar palatasida qariyb 236 o‘rin olishini ko‘rsatmoqda. Bu so‘nggi bir necha yilda har ikki partiya egallagan ko‘pchilik o‘rinlardan kattaroq ustunlik bo‘ladi. Senatdagi poyga esa ancha teng kechadi.
Bum
Ma’lumotlar markazlari qurilishi baribir davom etmoqda. Census Bureau ma’lumotlariga ko‘ra, ma’lumotlar markazlari qurilishiga sarflanayotgan mablag‘ avgust oyida yillik hisobda dastlabki rekord — 84,95 milliard dollarga yetdi. Bu bir yil avvalgi ko‘rsatkichdan 73 foiz ko‘p. J.P. Morgan Asset Management vakili David Kelly Fortune nashriga ma’lumotlar markazlari qurilishi ishchi kuchi va materiallarga bo‘lgan bosimni 2027 yilda yanada kuchaytirishini kutayotganini aytdi.
Goldman iqtisodchilari hisob-kitobiga ko‘ra, AI bilan bog‘liq uskunalarga investitsiyalar 2022-yilgi darajadan 613 milliard dollarga oshgan. Bu YaIMning qariyb 1,9 foiziga teng. Goldman vakili Ben Snider ma’lumotlariga ko‘ra, eng yirik texnologik kompaniyalar bu yil kapital xarajatlarga qariyb 800 milliard dollar sarflash arafasida. Bu o‘tgan yilga nisbatan 96 foiz ko‘p. Tahlilchilar kelasi yili bu ko‘rsatkich 1,2 trillion dollarga yetishini kutmoqda.
Fond bozorining AI bilan bog‘liq bo‘lmagan qismi ham o‘zini tiklay boshladi. Snider yozishicha, kompaniyalarning choraklik hisobotlari mavsumi boshlanganidan beri S&P 500 indeksi 3 foizga pasaygan, AI aksiyalarisiz hisoblangan S&P 500 esa 5 foizga o‘sgan.
Ish o‘rinlari