Qirg‘iziston o‘zining ilk milliy sun’iy yo‘ldoshini orbitaga chiqardi
Qirg‘iziston o‘zining ilk milliy sun’iy yo‘ldoshini orbitaga chiqarib, kosmos orqali Yer yuzini kuzatish yo‘lida birinchi qadamini tashladi.
Qirg‘iziston o‘zining ilk milliy sun’iy yo‘ldoshini orbitaga chiqarib, kosmos orqali Yer yuzini kuzatish yo‘lida birinchi qadamini tashladi. Og‘irligi 5 kilogramm bo‘lgan nanosun’iy yo‘ldosh 1-oktabr kuni Kaliforniyadagi Vandenberg kosmik kuchlar bazasidan SpaceX’ning Falcon 9 raketasi yordamida uchirildi.
Sun’iy yo‘ldoshni qariyb 10 nafar qirg‘izistonlik muhandis taxminan 2,5 yil davomida ishlab chiqdi. Loyiha qiymati qariyb 130 ming dollarni tashkil etgan. Bu esa mamlakat uchun sun’iy yo‘ldosh texnologiyalariga nisbatan kam xarajat bilan kirib borish imkonini berdi.
Sun’iy yo‘ldoshning asosiy vazifasi — Yer yuzidagi hududlar va ekologik holatni kosmosdan kuzatish. Undan qishloq xo‘jaligini monitoring qilishda foydalanish kutilmoqda. Jumladan, ekinlar va yaylovlar holatini kuzatish, qurg‘oqchilik hamda suv tanqisligi alomatlarini aniqlash, hosildorlik prognozlarini yanada aniqroq qilish mumkin bo‘ladi.
Qurilma tabiiy ofatlar va atrof-muhit holatini kuzatishda ham ishlatiladi. Uning tasvirlari muzliklar, o‘rmonlar, suv havzalari va yaylovlardagi o‘zgarishlarni kuzatish, shuningdek, toshqinlar, yer ko‘chkilari, sel, o‘rmon yong‘inlari va boshqa tabiiy ofatlar oqibatlarini baholashga yordam beradi.
Loyiha doirasida sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari orqali ekologik qonunbuzarliklarni aniqlash ham rejalashtirilgan. Bunga noqonuniy konchilik va chiqindilarni ruxsatsiz tashlash holatlarini aniqlash kiradi. Kelgusida to‘plangan ma’lumotlar hukumatning raqamli tizimlariga integratsiya qilinib, hududiy xaritalar va tahliliy modellar yaratishda qo‘llanishi mumkin.
Ushbu uchirish Qirg‘izistonni kosmik texnologiyalar sohasida o‘z salohiyatini rivojlantirayotgan Markaziy Osiyo davlatlari qatoriga qo‘shadi. Mamlakat uchun loyiha faqat sun’iy yo‘ldoshni orbitaga chiqarish bilan cheklanmaydi. Uning yana bir muhim maqsadi — sun’iy yo‘ldoshlarni yaratish bo‘yicha mahalliy mutaxassislarni tayyorlash hamda kosmik ma’lumotlardan qishloq xo‘jaligi, ekologik boshqaruv va tabiiy ofatlarga javob qaytarishda foydalanish.