Rassomlarga haq to‘lash ularni AI’ni qabul qilishga ko‘ndirish uchun yetarlimi?
Illustratorlar generativ sun’iy intellekt startaplari rassomlarning ishlaridan ruxsatsiz foydalanib, o‘z modellarini o‘qitayotgani haqida yillar davomida…
Matn asosidagi video modellaridan foydalanish imkoniyatini sotadigan aksariyat kompaniyalar singari, Pippa’ning asosiy mahsuloti ham vizual hikoyalar yaratish uchun birlashtirish mumkin bo‘lgan, foydalanuvchilar yaratadigan qisqa videolavhalardan iborat. Ammo Pippa’ni generativ AI video sohasidagi boshqa kompaniyalardan ajratib turadigan jihat — uning biznes modeli rassomlarga bevosita haq to‘lashga mo‘ljallanganidir. Pippa obunachisi uslubi inson rassomining ishidan kelib chiqqan rasm yoki videolavha yaratgan har safar, o‘sha rassom platforma tomonidan mukofotlanadi.
Pippa asoschilari Hogan Shrum va Sean Wright rassomlar bilan ishlashga e’tibor qaratish mijozlarni jalb qiladi, deb hisoblaydi. Ular, shuningdek, kompaniyasi AI firmalari kontentni axloqiy tarzda yaratishi mumkinligini isbotlashiga ishonadi. Ammo Pippa rassomlarni ko‘ndirishga urinarkan, katta to‘siqqa duch kelmoqda. Kompaniya AI video yaratishga axloqiy yondashuvni taklif qilmoqchi bo‘lsa-da, ishni boshqa matn asosidagi video xizmatlari taklif qiladigan xuddi shunday pala-partish modellar bilan boshlayapti.
Yaqinda Shrum va Wright bilan suhbatlashganimda, ular Pippa’ni “AI sanoati qurilgan qonli tarix”dan oldinga siljish vositasi deb bilishlarini aytishdi. Bu ikki hamkor o‘z sohasidagi boshqalarga o‘rnak bo‘lishni va jamoatchilikka AI kompaniyalari mahsulotlarini ishlatish uchun albatta o‘g‘rilik qilishi shart emasligini ko‘rsatishni istaydi.
“So‘nggi 18 oyda yaratilgan barcha modellar haqiqiy odamlarning san’at asarlari asosida, ularning ruxsatisiz o‘qitildi — hammasi shunday qurilgan”, — dedi Wright. “Men buni Napster mavjud bo‘lgan va hamma musiqa o‘g‘irlagan davrga o‘xshataman. Keyin Apple 99 sentlik qo‘shiqni chiqardi, Napster yopildi va musiqachilarga haq to‘lashning boshqa yo‘lini topdik.”
Pippa’ning rassomlarga to‘lovlari har bir rassom uchun katta emas — ayniqsa ularni xizmat foydalanuvchilardan oylik obuna uchun undiradigan summa bilan taqqoslaganda (obuna narxlari $14.99 dan $99.99 gacha). Kompaniya rassomlar har bir rasm uchun $0.005, videoning har bir soniyasi uchun esa $0.003 olishini aytadi. Foydalanuvchi qancha ko‘p generatsiya qilsa, rassomlarning to‘lovlari shuncha ortadi. Bundan tashqari, Pippa ularga platformaning umumiy obuna daromadidan moliyalashtiriladigan 5 foizlik royalti jamg‘armasidan ulush olish imkonini ham beradi. Pippa’ning matbuot materiallarida kompaniya bu royalti to‘lovlari tuzilmasini Spotify’nikiga o‘xshatadi — bu qiziq tanlov, chunki ko‘plab rassomlar musiqa striming xizmati ularni aldab kelayotgani haqida ochiq gapirgan.
Pippa texnologiyasida ham internetdan yig‘ib olingan san’at asarlaridan foydalaniladi
May oyida ishga tushgan Pippa’ning hozirda qariyb 800 nafar to‘lovchi obunachisi bor. Kompaniya hozircha atigi to‘rt nafar inson rassomi bilan litsenziyalash va modelni o‘qitish bo‘yicha shartnoma tuzgan bo‘lsa-da, Shrum yana to‘rt nafar rassomni ham hamkorlikka jalb qilish bo‘yicha muzokaralar ketayotganini aytdi. Pippa bilan ishlashga qiziqqan rassomlar avval taqdim etayotgan illyustratsiyalari haqiqatan ham o‘zlariga tegishli ekanini tasdiqlash uchun ko‘p bosqichli tekshiruvdan o‘tishi kerak. Illustrator ma’qullangach, uning san’at asarlari asosida o‘qitilgan modellar Pippa obunachilariga taqdim etiladi. Bundan tashqari, xizmat rassomlarga profil sahifasini beradi; bu sahifa orqali odamlar platformadan tashqarida ham ularning ishlarini topishi mumkin. Biroq Wright Pippa hamkor rassomlarga “piket chizig‘ini buzayotgan” deb ko‘rinishdan xavotirda bo‘lsalar, ishlarini taxallus ostida taqdim etish imkonini ham berishini ta’kidladi.
“Rassomlar bilan juda ko‘p suhbatlashdik, ular: ‘Buni juda yaxshi ko‘raman, ammo jamoam meni chetlatishini istamayman’, deyishadi”, — deya tushuntirdi Wright. “Bu sohada hali juda erta bosqichdamiz, shuning uchun unda qatnashishga nisbatan xavotir bor. Ammo odamlar rassomlarga qanday haq to‘layotganimizni va niyatimiz yaxshi ekanini ko‘rsa, bu o‘zgarishi mumkin, deb o‘ylaymiz.”
Pippa oxir-oqibat o‘z jamoasidagi rassomlar taqdim etgan ma’lumotlar to‘plamida o‘qitilgan modellarga to‘liq o‘tishga umid qilmoqda. Biroq bu texnologiya hozircha kompaniya “internetdagi kengroq kontent to‘plamida dastlabki o‘qitishdan o‘tgan” deb ta’riflaydigan ochiq modellar asosida ishlamoqda. To‘g‘ridan-to‘g‘ri aytganda, Pippa texnologiyasida ham ijodkorlarning aniq roziligisiz internetdan yig‘ib olingan san’at asarlaridan ma’lum darajada foydalaniladi. Kompaniyaning niyatlari yaxshi bo‘lishi mumkin, ammo generativ AI’ga xos ijodiy o‘g‘rilik muammosini to‘liq hal qiladigan usul unda yo‘q.
Bu muammo faqat Pippa’ga xos emas; ichki ravishda yaratilmagan ma’lumotlar asosida o‘qitilgan maxsus modellarni taklif qiladigan har qanday “axloqiy” AI startapi buni hisobga olishi kerak. Shu sababli ayrim kompaniyalar — masalan, Ben Affleck’ning InterPositive kompaniyasi — butunlay original, o‘zlariga tegishli ma’lumotlar to‘plamlarini ishlab chiqayotganini alohida ta’kidlashga e’tibor beradi. Ammo buning uchun aksariyat startaplarda mavjud bo‘lmagan katta boshlang‘ich kapital kerak bo‘ladi. Natijada esa odatda umumiy iste’molchilar uchun mo‘ljallanmagan, juda ixtisoslashgan AI vositalari paydo bo‘ladi.
Boshqa odamlarning generativ AI animatsiyalarini tomosha qilish yoki o‘zingiz uchun prompt kiritish mumkin bo‘lgan Pippa onlayn portalini ko‘zdan kechirar ekanman, u yerda boshqa matn asosidagi video xizmatlarida ko‘rish mumkin bo‘lgan narsalardan unchalik farq qiladigan kontentni ko‘rmadim. Hozircha sayt asosan bolalarga mo‘ljallangan kontent bilan to‘la bo‘lib, unda Pixar’ning sayqallangan estetikasiga taqlid qilish muvaffaqiyatsiz chiqqan. Hech bir ish mustaqil rassom qo‘lidan ilhomlangandek ko‘rinmaydi.
Buni tushunish mumkin, chunki Pippa ko‘proq original san’at uslublarini qo‘shishni rejalashtirayotgan bo‘lsa-da, hozir ham boshqa platformalar foydalanish imkoniyatini sotadigan ko‘plab bulutli modellardan foydalanadi. Yaqin kelajakda Pippa ByteDance’ning Seedance 2.5 modelini o‘z xizmatiga qo‘shmoqchi. Bu modelning videoni boshidan boshlamasdan, 30 soniyagacha bo‘lgan videolavhani yaratish va keyin uni nozik tarzda sozlash imkoniyati ayrim obunachilarni jalb qilishi mumkin. Ammo Pippa Seedance 2.5’ni taklif qiladigan raqobatchilardan chinakam ajralib turishi uchun ko‘proq ichki rassomlarni hamkorlikka jalb qilishi kerak. Bu esa kompaniya o‘zini ehtimoliy hamkorlarga qanchalik yaxshi taqdim eta olishiga bog‘liq bo‘ladi.