Sun’iy intellekt kosmik kemani mustaqil boshqarishi mumkin
AstroForge kosmik kemalar bortidagi muammolarni aniqlash va ularga javob qaytarishga mo‘ljallangan Solo nomli AI tizimini ishlab chiqmoqda.
AstroForge kosmik kemalar bortidagi muammolarni aniqlash va ularga javob qaytarishga mo‘ljallangan Solo nomli AI tizimini ishlab chiqmoqda. Kompaniya DeepSpace-2 missiyasi davomida ushbu tizimni sinovdan o‘tkazishni rejalashtirgan. Bu ishlar Yerdan kamroq bevosita boshqaruv talab qiladigan, yanada avtonom kosmik kemalarni yaratish yo‘lidagi qadam bo‘ladi.
Odatda kosmik kemalar tizimlarini kuzatish va yuzaga keladigan muammolarga javob berish uchun Yerdagi muhandislar jamoasiga tayanadi. Ammo kema Yerdan uzoqlashgani sari bunday yondashuv qiyinlashadi: har bir qarorni yetkazish uchun vaqt kerak bo‘ladi.
AQShda joylashgan asteroidlarni qazib olish bo‘yicha startap AstroForge boshqa usulni sinab ko‘rmoqda: ayrim kosmik kemalar faoliyatini bevosita boshqaradigan AI tizimini yaratish.
Kompaniya Solo tizimini ishlab chiqmoqda. U kosmik kema tizimlarini kuzatadi va Yerdan ko‘rsatma kutmasdan, yuzaga kelgan muammolarga javob beradi. AstroForge ma’lumotiga ko‘ra, Solo qariyb 2 500 ta datchikdan keladigan ma’lumotlarni qayta ishlaydi hamda biror nosozlik yuz berganda tegishli choralarni muvofiqlashtirishga yordam beradi.
Gap inson operatorlarini shunchaki chatbot bilan almashtirish haqida ketmayapti. Solo mavjud kosmik kema boshqaruv tizimlari bilan birga ishlaydigan qo‘shimcha intellekt qatlami sifatida ishlab chiqilmoqda. U turli tizimlardan keladigan ma’lumotlarni birlashtiradi, noodatiy holatlarni aniqlaydi va vaziyatga mos javobni belgilaydi.
Bu imkoniyat, ayniqsa, uzoq kosmik missiyalarda foydali bo‘lishi mumkin. Kosmik kema Yerdan olisda bo‘lsa, aloqa bir zumda o‘rnatilmaydi. Muhandislar ma’lumotlarni kutayotgan yoki buyruq tayyorlayotgan paytda muammo rivojlanib ketishi mumkin. Kemaga ko‘proq mustaqillik berish ayrim vaziyatlarda ancha tezkor javob qaytarish imkonini yaratadi.
AstroForge’ning avtonom kosmik kemalarga qiziqishiga avvalgi Odin missiyasi ham ta’sir ko‘rsatgan. Uchirilganidan keyin bu kema aloqa bilan bog‘liq muammolarga duch kelgan. Bu Yer bilan ishonchli aloqa bo‘lmagan paytda kosmik kemadagi nosozlik sababini aniqlash qanchalik qiyin ekanini ko‘rsatdi.
Kompaniya Solo tizimini yaqinlashib kelayotgan DeepSpace-2 missiyasi davomida sinovdan o‘tkazishni rejalashtirgan. Dastlab tizim “soya rejimi”da ishlaydi. Ya’ni u kosmik kemani kuzatadi va tavsiyalar beradi, ammo boshqaruv to‘liq inson operatorlari qo‘lida qoladi.
Agar sinovlar muvaffaqiyatli o‘tsa, AstroForge Yerdan ancha kam bevosita aralashuv talab qiladigan kosmik kemalarga o‘tishni maqsad qilgan.
Bu g‘oya kelajakdagi kosmik tadqiqotlar uchun katta ahamiyatga ega. Kutilmagan har bir vaziyatda Yerning ko‘rsatmasini kutish o‘rniga, kosmik kemalar kelajakda o‘z holatini tushunib, ayrim muammolarni mustaqil hal qila oladigan darajadagi bort intellektiga ega bo‘lishi mumkin.
Kosmosda avtonomlikni oshirish ustida ishlayotgan yagona kompaniya AstroForge emas. Biroq Solo AI kosmik kemaning o‘ziga integratsiya qilinishi mumkinligining qiziqarli misolidir. Bunday tizim shunchaki Yerdagi muhandislar foydalanadigan vosita bo‘lib qolmay, kosmik kemaning ajralmas qismiga aylanishi mumkin.