Tramp ma’muriyati The New York Times bilan mualliflik huquqi bo‘yicha sud ishida OpenAI tomonini oldi
AQSh hukumati AI’ni boshqalarga tegishli intellektual mulk asosida o‘qitish adolatli foydalanish hisoblanishi mumkin, degan OpenAI pozitsiyasini…
AQSh hukumati AI’ni boshqalarga tegishli intellektual mulk asosida o‘qitish adolatli foydalanish hisoblanishi mumkin, degan OpenAI pozitsiyasini qo‘llab-quvvatladi.
Tramp ma’muriyati sun’iy intellekt kompaniyasining The New York Times bilan huquqiy kurashida OpenAI tomonini oldi.
2023-yilda nashriyot giganti OpenAI va Microsoft kompaniyalarini sudga bergan edi. The New York Times ularni o‘z maqolalaridan ruxsatsiz foydalanib, AI vositalarini o‘qitish orqali mualliflik huquqi qonunlarini buzganlikda ayblagan. Endi ishga hukumat ham aralashib, OpenAI harakatlari qonun doirasida bo‘lganini ta’kidlamoqda.
Seshanba kuni federal hukumat sudga xat taqdim etdi. Unda AI’ni mualliflik huquqi bilan himoyalangan asarlar asosida o‘qitish “adolatli foydalanish” hisoblanadimi yoki yo‘qmi, AQSh uchun “juda muhim masala” ekani aytilgan. Chunki bu masala mamlakat AI sanoatining “sun’iy intellekt sohasida global yetakchilikni saqlab qolishi” bilan bevosita bog‘liq. “Adolatli foydalanish” qoidasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan materiallardan ayrim hollarda foydalanishga ruxsat beradi.
Hukumat xatida The New York Times’ning adolatli foydalanish haqidagi talqini amaldagi mualliflik huquqi qonunlariga “mos kelmasligi” aytiladi. Nashriyotning suddagi g‘alabasi esa halokatli oqibatlarga olib kelishi mumkinligi ta’kidlangan. Hukumat advokatlari shunday yozgan: “Adolatli foydalanish tamoyilini noto‘g‘ri tushunish sababli LLM rivojini cheklash ijodiy va ilmiy taraqqiyotga to‘sqinlik qiladi, shu bilan birga Amerika farovonligi va iqtisodiy imkoniyatlarini zaiflashtiradi”.
Xat asosan The New York Times va OpenAI o‘rtasidagi ishga bag‘ishlangan bo‘lsa-da, hukumat o‘z dalillari ushbu ishdagi barcha tomonlarga, shuningdek, boshqa nashriyotlar va mualliflar ishtirokidagi o‘xshash sud ishlariga ham tegishli ekanini bildirdi.
Ma’muriyat fikricha, LLM’larni mualliflik huquqi bilan himoyalangan asarlar asosida o‘qitish “nihoyatda transformativ” jarayondir. Ya’ni bunday tizimlar o‘ziga berilgan ma’lumotni sezilarli darajada o‘zgartiradi. Hukumat, shuningdek, OpenAI’ning LLM’lari The New York Times maqolalari bilan sezilarli darajada raqobatlashmasligini yozgan. Sudlar adolatli foydalanish mezoniga javob berilgan-berilmaganini aniqlashda shu ikki shart bilan birga boshqa omillarni ham hisobga oladi.
Xatda AI’ni o‘qitish jarayonini sun’iy intellekt vositalari yaratadigan mahsulotlar bilan bir xil deb qarash mualliflik huquqi uchun “umuman olganda muammoli oqibatlar” keltirib chiqarishi aytilgan. Chunki bunday yondashuv inson yozuvchilari ham boshqalarning asarlarini o‘rganib, o‘z mahoratini oshirgani uchun xuddi shunday noqonuniy ish qilgan, degan xulosaga olib kelishi mumkin. Hukumat advokatlari bunga misol sifatida o‘smir Joan Didion qanday yozishni o‘rganish uchun Ernest Hemingway hikoyalarini qayta terib chiqqanini keltirgan.
Neal & McDevitt yuridik firmasining intellektual mulk bo‘yicha advokati Evan Brown WIRED nashriga aytishicha, ishni ko‘rib chiqayotgan AQSh okrug sudyasi Sidney H. Stein yakuniy qarorida ushbu xatga tayanishga majbur emas. Biroq Brownning fikricha, Stein va shunga o‘xshash ishlarni ko‘rayotgan boshqa sudyalar xatga deyarli aniq “jiddiy e’tibor beradi”. Sababi, hujjat Adliya vazirligidan kelgan va bu unga tabiiy ravishda katta huquqiy og‘irlik beradi.
Mualliflik huquqi bo‘yicha advokat, Berkeley Center For Law & Technology markazining hamrahbari Pamela Samuelson WIRED nashriga hukumatning sudga taqdim etgan hujjati “muhim rivojlanish” ekanini aytdi. Uning fikricha, bu pozitsiya hozirgacha AI va mualliflik huquqi bo‘yicha chiqarilgan sud qarorlariga ham mos keladi.
The New York Times vakili Graham James esa WIRED’ga shunday dedi: “Ma’muriyat o‘z asarlari o‘g‘irlangan son-sanoqsiz amerikalik ijodkorlar hisobiga trillion dollarlik sanoqli AI kompaniyalari tomonini olyapti. AI ham, ijodkorlar ham muvaffaqiyat qozonishi mumkin — AI kompaniyalari faqat o‘z mahsulotlarini yaratishga imkon berayotgan kontent uchun qonun talab qilganidek adolatli haq to‘lashi kerak”.
OpenAI va Microsoft WIRED’ning izoh so‘rab yuborgan murojaatiga darhol javob bermadi.