Yangi texnologik hukmdorlar davrida New York Times jurnalistikani qutqara oladimi?
2023-yilda The New York Times OpenAI va Microsoft kompaniyalarini mualliflik huquqini buzganlikda ayblab sudga berdi.
2023-yilda The New York Times OpenAI va Microsoft kompaniyalarini mualliflik huquqini buzganlikda ayblab sudga berdi. Shundan beri gazeta bu ishga 20 million dollardan ortiq mablag‘ sarfladi. Nashriyotchi A.G. Sulzberger esa kurashni to‘xtatmoqchi emas.
Aksariyat kompaniyalar uchun natijasi noaniq bo‘lgan bitta sud ishiga 20 million dollardan ko‘proq sarflash rahbariyatdan jiddiy izoh talab qilishi mumkin. The New York Times nashriyotchisi A.G. Sulzberger uchun esa javob oddiy: bu The New York Times’da ham, umuman jurnalistikada ham jurnalistikani himoya qilish narxi.
Qariyb o‘n yil avval nashriyotchi lavozimini egallagan Sulzberger The New York Times’ning raqamli innovatsiyalarga o‘tishida muhim rol o‘ynagan. So‘nggi paytlarda esa himoya qilishi kerak bo‘lgan narsalar yanada ko‘paydi. Qariyb uch yil avval gazeta OpenAI va Microsoft’ni sudga berib, kompaniyalar AI modellarini o‘qitishda The New York Times jurnalistik materiallaridan noqonuniy foydalanganini da’vo qildi. Ish bo‘yicha tomonlar hali ham dalillarni taqdim etish talablari yuzasidan arizalar kiritmoqda.
Bu kengroq kurashning faqat bir yo‘nalishi. Donald Trump ma’muriyati matbuot erkinligiga qarshi davomli bosim olib bormoqda. Eng so‘nggi misollardan biri — Qatar sovg‘a qilgan va Air Force One sifatida foydalanilishi rejalashtirilgan samolyot haqidagi materiallar sabab The New York Times jurnalistlarini chaqirtirishga urinish bo‘ldi. Shu bilan birga, AI kompaniyalari odamlarning internetda axborot izlash va uni iste’mol qilish usulini tubdan o‘zgartirmoqda.
The New York Times biznes sifatida, ehtimol, hech qachon hozirgidek kuchli bo‘lmagan: yaqinda obunachilar soni 13 milliondan oshdi. Tahririyati esa jurnalistlar orasida sohadagi eng barqaror va yaxshi ta’minlangan newsroomlardan biri sifatida tanilgan.
Shunga qaramay, Sulzberger jurnalistikaning o‘zi bir qator hayot-mamot masalalariga duch kelayotganini aytadi. Bir tomonda jurnalistlarni nishonga olishga tayyor ma’muriyat, ikkinchi tomonda o‘z mahsulotlari aynan jurnalistlar tayyorlagan materiallarga tayanadigan, ammo shu faoliyatni izdan chiqarishi mumkin bo‘lgan AI kompaniyalari bor. Yana bir tomonda esa ochiq internetda yuz berayotgan o‘zgarishlar tufayli o‘zlari yaratgan media kompaniyalarini yemirayotgan soha turibdi.
Men Sulzberger bilan iyul oyining oxirida WIRED ofisida suhbatlashdim. Biz The New York Times’ning sud ishi, AI tahririyatdagi reportajlar tayyorlash jarayonini qayerda va qanday o‘zgartirayotgani, shuningdek, nega jurnalistlar va media rahbarlari qattiq raqobat qilishda davom etayotgan bo‘lsa ham, birlashishi kerakligi haqida gaplashdik. Suhbatning to‘liq shaklini quyida o‘qishingiz yoki shu yerda tinglashingiz mumkin.
Suhbat hajm va aniqlik uchun tahrirlangan.
KATIE DRUMMOND: AG, xush kelibsiz. Tashrifingiz uchun rahmat.
A.G. SULZBERGER: Bu yerda bo‘lish juda yoqimli. Taklif qilganingiz uchun rahmat.
AI mavzusiga albatta o‘tamiz. Ammo yaqinda gazetangizga ta’sir qilgan muhim yangilikdan boshlamasam, yomon jurnalist bo‘lardim.
Gap Adliya vazirligi The New York Times’ning bir necha jurnalistiga Qatar Trump ma’muriyatiga sovg‘a qilgan Air Force One samolyoti haqidagi materiallari yuzasidan yuborgan chaqiruv qog‘ozlari haqida ketmoqda. Vazirlik ayrim jurnalistlar bilan ularning oila a’zolari o‘rtasidagi SMS va telefon qo‘ng‘iroqlarini olish uchun uchinchi tomon aloqa xizmatlari provayderlariga ham chaqiruv yuborgan.